Ons verhaal: tussen polenta en arepas
Delen

In 1947 kwam de familie Žibert aan op de Venezolaanse kust. Mijn ‘Abu’, kort voor abuela, was toen tien. Ze sprak de taal niet en bevond zich ineens in een ver, warm en lawaaierig land. Het was een groot gezin dat veel had meegemaakt en weinig bezat. Maar als Slovenen en Venezolanen iets gemeen hebben, is het veerkracht. Een oorlog waarover ze geen zeggenschap hadden, verdreef hen uit hun land. In de tropen moesten ze opnieuw beginnen.
Bij hun aankomst stond de Venezolaanse economie op haar hoogtepunt. Het land was de grootste olie-exporteur ter wereld en Caracas groeide hard, met hervormingen die hun tijd vooruit waren. Maar in zo’n rijk land waren dictaturen en machtsstrijd nooit ver weg. Eind jaren negentig ging de economie sterk achteruit. In 1999, mijn geboortejaar, begon de dictatuur waar we nog altijd mee leven.

Mijn oma is sterk, mooi en intelligent. In haar jonge jaren was ze lang, met dik lichtbruin haar, ogen die soms grijs en soms blauw leken, een slank bovenlijf en brede heupen. In Venezuela viel ze daarmee op. Ze werkte hard en ging zorgvuldig met haar geld om. De oorlog had haar geleerd zuinig te zijn: ‘Spaar. Geef weinig uit. Geen luxe.’ Ze hield van eenvoud.
Het liefst wilde ze kinderen. In haar eerste huwelijk, met een andere Sloveense immigrant, lukte dat niet. Uit haar tweede huwelijk, met een Venezolaan van het platteland, werden mijn vader en oom geboren. Na een leven in Venezuela was Spaans haar eerste taal geworden.
Ik ben de oudste van vier meisjes. Naar verluidt stopte Abu met werken zodra ik geboren was om voor me te zorgen. Ze leerde me lezen en schrijven zoals ze het zelf had geleerd: precies en streng, Spaans voor immigranten. Het onderwijs in Venezuela was niet geweldig, maar zij legde de basis waardoor ik nu deze nieuwsbrief kan schrijven. Ik weet nog hoe ik bij haar op schoot zat in de tuin en oefende met het uitspreken van de leestekens.

Mijn jeugd smaakte naar polenta, kool, worst, aardappelen en allerlei ‘vreemde’ soepen. We zongen ‘Marko skače’ en ‘Angelček varuh moj’. Ik keek naar schilderijen van de Triglav, edelweiss en Bled en stelde me een groen land vol kastelen en draken voor.
Toen de Sloveense overheid in 2019 bekendmaakte dat afstammelingen van Slovenen repatriëring konden aanvragen, zag ik mijn kans. Er was hulp om terug te keren naar het land van je grootouders. De winters en de taal konden zelfs de dappersten afschrikken. Mij niet! Ik diende mijn aanvraag in 2019 in. Toen kwam corona, het leven ging verder en na veel volhouden kreeg ik in januari 2023 toestemming.

Op mijn 24e verruilde ik de tropen voor dat groene, koude land vol kastelen en draken. Wat een vreemde taal, en wat een mooi land. Ik kwam in de zomer aan, gelukkig net op tijd om aan het veranderende klimaat te wennen. De vreemde soepen waren hier helemaal niet vreemd. En er was meer dan polenta! Slovenen zijn dol op jam. Maar waar is de rijst? Ze eten de hele week aardappelen…

Wennen was niet makkelijk. Ik voelde me eenzaam en anders, maar wist dat ook dit bij mijn ontwikkeling hoorde, net als de wisseling van de seizoenen. Ik werd blij als ik woorden als kruh en miza herkende. Ik ging veel op pad, maar kon nooit onthouden waar ik heen was geweest of waar ik vandaan kwam. Zoveel medeklinkers achter elkaar!

Een jaar later is er veel veranderd. Mijn doel is nog hetzelfde als toen ik mijn twee koffers pakte en mijn moeder een afscheidskus gaf: ‘Ik wil Slovenië mijn thuis kunnen noemen, zoals Venezuela altijd mijn thuis zal zijn.’
Rosa | CocoBee